Wpływ promieniowania UV na zdrowie pracownika – nowoczesne standardy ochrony BHP

/ Opublikowano w Blog

Nadmierna ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe (UV) to jedno z najbardziej niedoszacowanych zagrożeń w środowisku pracy. Dla sektorów takich jak budownictwo, logistyka czy usługi komunalne, promieniowanie słoneczne jest czynnikiem rakotwórczym, który wymaga systemowej ochrony.


Co to jest promieniowanie UV i jak wpływa na nasze zdrowie?

Promieniowanie UV (ultrafioletowe) to niewidzialne dla ludzkiego oka promieniowanie elektromagnetyczne o długości fali 100-400 nm. Pochodzi głównie ze słońca, a także źródeł sztucznych (np. solarium). Dzieli się na promieniowanie UVA (starzenie skóry), UVB (opalenizna, oparzenia) i UVC (dezynfekcja i sterylizacja). Jest niezbędne do syntezy witaminy D, lecz w nadmiarze szkodliwe. Niestety praca na zewnątrz jest w niektórych branżach nie do pominięcia.

Jakie są rodzaje promieniowania?

  • UVA (320-400 nm): Przenika głęboko, powoduje fotostarzenie skóry (zmarszczki) i dociera do ziemi przez cały rok.
  • UVB (280-320 nm): Odpowiada za opaleniznę i oparzenia słoneczne. Pochłaniane częściowo przez warstwę ozonową.
  • UVC (100-280 nm): Najbardziej szkodliwe, ale niemal w całości pochłaniane przez atmosferę.

Jakie zagrożenia niesie za sobą długotrwałe narażenie na promieniowanie UV?

Wpływ nadmiernego promieniowania UV na skórę jest dobrze udokumentowany. Nadmierna ekspozycja na promieniowanie UV może uszkadzać DNA w komórkach skóry, co zwiększa ryzyko mutacji i rozwoju nowotworów skóry, w tym czerniaka – najgroźniejszego rodzaju raka skóry. Co więcej, rak skóry jest jednym z najczęstszych rodzajów nowotworów na świecie.

Czerniak w Europie – jakie są aktualne dane i prognozy?

Europa zajmuje pierwsze miejsce na świecie pod względem liczby zachorowań na czerniaka. W 2020 roku na naszym kontynencie odnotowano ponad 150 000 nowych przypadków, co stanowi 50% wszystkich diagnoz tego nowotworu na świecie i odpowiada za 45% globalnej liczby zgonów z jego powodu.

Statystyki z podziałem na regiony:

  • Europa Północna (m.in. Dania, Finlandia, Szwecja, Norwegia, Wielka Brytania): czerniak jest 5. najczęstszym nowotworem u mężczyzn (18 365 przypadków; 4,8%) oraz 4. u kobiet (17 761 przypadków; 5,3%).
  • Europa Zachodnia (m.in. Niemcy, Francja, Belgia, Holandia): nowotwór ten zajmuje 5. miejsce w rankingu zachorowalności zarówno u mężczyzn (28 062 przypadki; 3,7%), jak i u kobiet (26 833 przypadki; 4,1%).

W grupie wiekowej 15-49 lat czerniak jest najczęściej diagnozowanym nowotworem w Europie, odpowiadając za 8% wszystkich nowych przypadków.

Czerniak w Polsce – statystyki i zachorowalność

Na podstawie danych z polskich instytucji onkologicznych, w tym Krajowego Rejestru Nowotworów (KRN), sytuacja w Polsce przedstawia się następująco:

  • Liczba nowych przypadków – obecnie w Polsce diagnozuje się rocznie ponad 4 000 nowych przypadków czerniaka skóry (dane za rok 2022 wskazują dokładnie na 4 028 zachorowań).
  • Dynamika wzrostu – w ciągu ostatniej dekady liczba zachorowań w Polsce niemal się podwoiła. Jest to jeden z nowotworów o największej dynamice wzrostu liczby przypadków.

 

“Prof. Piotr Rutkowski, kierownik Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – PIB w Warszawie zwraca uwagę, że wzrost zachorowań na czerniaka jest większy niż w przypadku zachorowań na raka płuca, który jest najczęstszym nowotworem złośliwym w naszym kraju. „W ostatnich 10 latach liczba zachorowań na czerniaka prawie się podwoiła i wynosi obecnie ok. 4200” – powiedział onkolog, który jest przewodniczącym Rady Naukowej Akademii Czerniaka.

Jakie są prognozy dla Europy do 2040 r.

Europa notuje obecnie 46% wszystkich przypadków raka skóry na świecie przypisywanych promieniowaniu słonecznemu.

  • Wzrost zachorowalności. Przewiduje się, że do 2040 roku ogólna liczba przypadków raka skóry w Europie wzrośnie o 34%. W przypadku czerniaka wzrost ten szacuje się na 20% u mężczyzn i 8% u kobiet.
  • Wzrost śmiertelności. Liczba zgonów z powodu czerniaka w Europie może wzrosnąć o 27% do 2040 roku.
  • Główne przyczyny. Głównymi czynnikami napędzającymi te statystyki są starzenie się społeczeństwa oraz nadmierna ekspozycja na promieniowanie UV.

Tych liczb nie można ignorować. Dla pracowników pracujących na zewnątrz oraz ich pracodawców ochrona przeciwsłoneczna powinna stać się priorytetem.

Jakie są skutki zdrowotne promieniowania UV w pracy?

Długotrwałe przebywanie na zewnątrz bez profesjonalnej bariery ochronnej prowadzi do szeregu negatywnych następstw:

  • Bezpośrednie: bolesne oparzenia słoneczne, rumień i reakcje alergiczne.
  • Długofalowe: przyspieszone starzenie się skóry (fotostarzenie) oraz osłabienie układu immunologicznego.
  • Krytyczne: wzrost ryzyka zachorowania na czerniaka. Według danych Akademii Czerniaka w Polsce aż 66,9% przypadków tego nowotworu wynika z nadmiernej ekspozycji na słońce.

Nadmierne narażenie na promieniowanie UV może wpływać również na układ immunologiczny pracownika. Prowadzi to do uszkodzenia komórek w organizmie, w tym komórek immunologicznych – a finalnie do obniżenia odporności organizmu na infekcje i choroby. Osłabienie układu immunologicznego może zwiększać ryzyko absencji chorobowych pracowników.

Pracownicy narażeni na promieniowanie UV mogą także doświadczać:

  • częstych bólów głowy,
  • uczucia pieczenia na skórze,
  • zwiększonej podatności na alergie skórne.

Jaka jest rola pracodawcy w zakresie ochrony przed promieniowaniem UV?

Do roli pracodawcy należy zapewnienie pracownikowi odpowiedniej odzieży ochronnej oraz środków ochrony indywidualnej.

Warto zauważyć, że każde ubranie w pewnym stopniu chroni skórę – nie wszystkie tkaniny zapewniają jednak wystarczającą ochronę przed promieniowaniem UV.

Dlaczego zwykła bawełna nie chroni pracownika?

Powszechnym błędem jest przekonanie, że każde ubranie stanowi skuteczną barierę. Standardowa odzież bawełniana daje jedynie złudne poczucie bezpieczeństwa:

  1. Niski stopień ochrony: zwykły T-shirt to zazwyczaj tylko UPF 10.
  2. Utrata właściwości po zamoczeniu: gdy pracownik się spoci, ochrona zwykłej bawełny spada do krytycznego poziomu UPF 3.
  3. Brak certyfikacji: produkty z marketów nie gwarantują powtarzalnej gęstości splotu, która jest kluczowa dla blokowania promieni UVA i UVB.

W przeciwieństwie do nich, profesjonalna odzież UVGuard od PW Krystian zapewnia stały współczynnik UPF 50+, blokując ponad 97,5% promieniowania, niezależnie od wilgoci czy rozciągania materiału.

Co określa norma EN 13758-2+A1:2006?

Zgodnie z wymaganiami normy EN 13758-2+A1:2006 (PN-EN 13758-2+A1:2007/AP1:2021-08), odzież ochronna musi posiadać współczynnik ochrony przed promieniowaniem ultrafioletowym (UPF) o wartości co najmniej 40 (UPF > 40).

Kluczową przewagą rozwiązań PW Krystian jest ich trwałość użytkowa. Podczas gdy tanie zamienniki tracą właściwości po kilku praniach, nasza bariera ochronna pozostaje niezmienna nawet po 50 cyklach prania.

Ekologia i ergonomia w nowoczesnych technologiach

Nowoczesne BHP łączy bezpieczeństwo biologiczne z komfortem pracy. W kolekcjach takich jak MultiGuard, VisGuard, ArcGuard czy CoolGuard stosujemy technologie podnoszące standardy pracy:

  • Włókna Lyocell i recyklingowany poliester – tkaniny termoaktywne wspierające naturalną regulację temperatury.
  • Technologię Argana CoolSkin – aktywne chłodzenie ciała przy jednoczesnej blokadzie UV (idealne przy stresie cieplnym).
  • Wzmocnienia z cordury – zwiększona odporność mechaniczna tam, gdzie praca jest najcięższa.
  • Widoczność (EN ISO 20471) – połączenie ochrony UV z elementami odblaskowymi dla branży drogowej i logistycznej.

Zastosowanie branżowe – kto potrzebuje ochrony UPF 50+?

Zapewnienie certyfikowanej odzieży to obowiązek pracodawcy wszędzie tam, gdzie praca odbywa się na otwartej przestrzeni:

  • Budownictwo i drogownictwo: Ochrona przed słońcem połączona z wysoką widzialnością.
  • Transport i logistyka: Komfort termiczny podczas wielogodzinnych operacji.
  • Usługi komunalne: Trwałość ubrań przy codziennej ekspozycji na pełne słońce.

Chcesz zwiększyć standardy BHP i chronić zdrowie swoich pracowników? Postaw na certyfikowane rozwiązania UPF 50+ od PW Krystian. Skontaktuj się z nami, aby dopasować ofertę do Twojej branży.

 

Napisz do nas

Źródła

 

Sekcja FAQ

 

Nie zawsze. Tylko odzież z certyfikatem UPF 40+ lub 50+ blokuje promieniowanie w stopniu wystarczającym, by skutecznie ograniczyć ryzyko nowotworów skóry przy wielogodzinnej pracy.

To europejski standard potwierdzający, że materiał został przebadany pod kątem blokowania promieni UVA i UVB, a jego właściwości są trwałe.

Woda i pot rozluźniają sploty zwykłych tkanin, co pozwala promieniom UV łatwiej przenikać do skóry. Profesjonalna odzież od PW Krystian eliminuje ten problem.

Odzież PW Krystian gwarantuje stałą ochronę do 50 cykli prania, co czyni ją najbardziej ekonomicznym wyborem dla firm.

 

Data aktualizacji: 27.05.2026